Bu rehber Türkiye hukukuna ilişkindir.
Kısa yanıt
Muris muvazaası, miras bırakanın mirasçıdan mal kaçırma amacıyla yaptığı görünürdeki işlem ile gerçek iradesi arasındaki uyuşmazlıkla ilgilidir. Bir taşınmazın çocuklardan birine devredilmiş olması tek başına bu iddiayı kanıtlamaz.
Tapudaki satış ile gerçekte amaçlanan işlem
Bir ailede yıllar önce yapılan devir, miras açıldığında başka bir anlam kazanabilir. Tapuda satış yazarken tarafların gerçekte bağış amaçladığı ve işlemin mirasçıdan mal kaçırmak için yapıldığı ileri sürülebilir. Ancak “babama ait ev kardeşime geçti” demek hukuki sebebi açıklamak için yeterli değildir. Devrin tarihi, resmî senedin içeriği ve taşınmazın o tarihteki durumu önce belirlenmelidir. Açık bağış, gerçek satış ve görünürde satışla gizlenen bağış aynı başlık altında incelenmez.
Tek bir belirti yerine olayların bütünü
Satış bedeli ile o günkü değer arasında belirgin fark bulunması dikkate alınabilir; fakat bu fark her dosyada tek başına sonucu belirlemez. Alıcının ödeme gücü, bedelin nasıl ödendiği, miras bırakanın satış ihtiyacı, tarafların ilişkileri ve diğer malvarlığı birlikte değerlendirilir. “Para elden verildi” deniyorsa bu açıklamanın hangi somut bilgilerle desteklendiği önemlidir. Miras bırakanın bakımının kim tarafından karşılandığı gibi olgular da işlem amacının anlaşılmasında rol oynayabilir; aile içindeki kırgınlıklar otomatik bir ispat kuralı oluşturmaz.
Muvazaa ile tenkis aynı talep değildir
Miras payının azaldığı düşüncesi, açılacak davanın adını kendiliğinden belirlemez. Muris muvazaası iddiası ile saklı payı korumaya yönelik tenkis talebi farklı hukuki değerlendirmeler gerektirir. Mirasçılık sıfatı, devir işlemi, taşınmazın sonraki el değiştirmeleri ve talebin kapsamı birlikte incelenmelidir. Başkasının dosyasında verilen kararın benzer bir aile hikâyesinde aynen uygulanacağı varsayılmamalıdır. Davalıların ve istenen tescilin doğru belirlenmesi de yalnızca bir dilekçe başlığından ibaret değildir.
Görüşmeye bir zaman çizelgesiyle gelin
Mirasçılık belgesi, güncel ve önceki tapu kayıtları, resmî senet, bilinen ödeme belgeleri ve ilgili yazışmalar başlangıç dosyasını oluşturur. Devir, ölüm ve sonraki satış tarihlerini ayrı ayrı yazın; hangi bilgiyi bizzat bildiğinizi, hangisini sonradan duyduğunuzu ayırın. Tanıkların “haksızlık yapıldı” görüşünden çok, hangi olayı nerede gördüğü açıklayıcıdır. Yeni bir devir riski varsa geçici koruma ihtiyacı ayrıca değerlendirilebilir. Bu yazı genel bilgilendirmedir; dava yolu, süreler, deliller ve olası sonuç somut dosyada incelenmelidir.
Görüşme öncesi hazırlık listesi
- Mirasçılık belgesi ve devir tarihlerini gösteren kısa çizelge
- Tapu kayıtları, resmî senet ve mevcut ödeme belgeleri
- Somut olayları bilen tanıklar ve ilgili yazışmalar
Sık sorulan sorular
Bir çocuğa yapılan her satış muris muvazaası mıdır?
Hayır. Gerçek işlem amacı ve mirasçıdan mal kaçırma iddiası, olayların bütünü ve deliller üzerinden değerlendirilir.
Düşük satış bedeli tek başına yeterli mi?
Her dosyada yeterli kabul edilemez. Ödeme, değer, ekonomik koşullar ve tarafların ilişkileri birlikte incelenir.
Kaynaklar ve ilgili düzenlemeler
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — Adalet Bakanlığı
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 11.10.2023, E. 2022/595, K. 2023/945 ↗
Kaynak kontrolü ve metin hazırlığı: 17 Ekim 2026. Mevzuat ve uygulama değişebilir; başvuru öncesinde güncel metin ve somut koşullar ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu yazı Hukukofis’in genel bilgilendirme yayınıdır; avukat tarafından verilmiş bireysel görüş veya sonuç garantisi değildir. Ofisin avukatına ilişkin doğrulanmış eğitim bilgisi için avukatımız sayfasını inceleyebilirsiniz.