Bu rehber Türkiye hukukuna ilişkindir.

Kısa yanıt

Geri gönderme merkezinde idari gözetim altında bulunmak ceza mahkûmiyeti değildir. Tutulmanın dayanağı, devam gerekçesi ve sınır dışı kararı ayrı ayrı incelenir; bunlara karşı başvuru yolları birbirinin yerine geçmez.

İdari gözetimin yazılı dayanağını bulun

İlk adım, idari gözetim kararı ile varsa sınır dışı kararının örneklerini ve tebliğ bilgilerini toplamaktır. Aynı kişiye ilişkin olmaları tek bir işlem oldukları anlamına gelmez. Gözetim gerekçesi, kişinin kimlik ve adres bilgileri, aile durumu ve önceki başvurular birlikte değerlendirilir. Uluslararası koruma başvuru sahipleri için Kanun’un 68. maddesinde farklı bir gözetim düzeni bulunduğundan, her dosyaya aynı süre ve koşullar uygulanmaz.

Sulh ceza başvurusu ile sınır dışı davası farklıdır

İdari gözetime karşı kişi, yasal temsilcisi veya avukatı sulh ceza hâkimliğine başvurabilir. Başvuru gözetimi kendiliğinden durdurmaz. Kanundaki beş gün, hâkimin incelemeyi sonuçlandırmasına ilişkin süredir; kişinin beş gün içinde itiraz etmek zorunda olduğu biçiminde okunmamalıdır. Gözetim koşullarının değiştiği veya ortadan kalktığı iddiasıyla yeniden başvurulabilir. Bu yol, sınır dışı kararına karşı yedi günlük idare mahkemesi süresinin yerini tutmaz.

Süre, aylık inceleme ve alternatif yükümlülükler

Sınır dışı amacıyla 57. madde kapsamında uygulanan gözetimde altı aylık üst sınır vardır. Yabancının iş birliği yapmaması veya doğru bilgi/belge vermemesi nedeniyle sınır dışı işlemleri tamamlanamıyorsa en fazla altı ay daha uzatma değerlendirilebilir; bu otomatik on iki ay tutulma kuralı değildir. Devam gereği aylık incelenir, gerektiğinde ay sonu beklenmez. Belirli adreste kalma ve bildirim gibi alternatifler kişinin durumuna göre ayrıca değerlendirilir.

İletişim, sağlık ve hukuki yardım kayıtları

Avukata, yasal temsilciye, notere ve yakınlara erişim ile telefon görüşmesi imkânı kanuni güvenceler arasındadır. Sağlık ve özel ihtiyaçlar ilgili birime açıkça bildirilmeli, mevcut raporlar sunulmalıdır. Hukuki yardım giderlerini karşılayamayanlar adli yardım koşulları hakkında bilgi alabilir; talep ve değerlendirme gerekir. Merkezin güncel görüşme usulleri resmî kanaldan öğrenilmeli, kararlar ve yapılan başvurular mümkün olduğunca tarih sırasıyla saklanmalıdır.

Görüşme öncesi hazırlık listesi

  • Gözetim, uzatma ve sınır dışı kararları ile tebliğler
  • Adres/aile bağlarını ve sağlık ihtiyaçlarını gösteren kayıtlar
  • Avukat veya temsilci bilgileri ve önceki başvuru belgeleri

Sık sorulan sorular

Beş gün içinde itiraz etmezsem başvuru hakkım biter mi?

Buradaki beş gün hâkimin inceleme süresidir. Ancak sınır dışı kararına ilişkin ayrı yedi günlük dava süresi bekletilmemelidir.

Gözetim kararı kalkarsa ikamet iznim olur mu?

Hayır. Gözetimin sona ermesi, ikamet hakkı veya sınır dışı kararının iptaliyle aynı şey değildir; diğer işlemler ayrıca değerlendirilir.

Kaynaklar ve ilgili düzenlemeler

Kaynak kontrolü ve metin hazırlığı: 17 Ekim 2026. Mevzuat ve uygulama değişebilir; başvuru öncesinde güncel metin ve somut koşullar ayrıca değerlendirilmelidir.

İçerik hakkında

Bu yazı Hukukofis’in genel bilgilendirme yayınıdır; avukat tarafından verilmiş bireysel görüş veya sonuç garantisi değildir. Ofisin avukatına ilişkin doğrulanmış eğitim bilgisi için avukatımız sayfasını inceleyebilirsiniz.

Konunuz hakkında görüşme planlayın ↗