Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?
Kıdem tazminatı, aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış işçiye, iş sözleşmesinin kanunda sayılan hâllerden biriyle sona ermesi durumunda ödenir. Her tam çalışma yılı için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret tutarında tazminat hesaplanır; bir yıldan artan süreler için de oranlı ödeme yapılır.
Giydirilmiş brüt ücret nedir?
Hesaplamada çıplak brüt ücret değil, giydirilmiş brüt ücret esas alınır. Çıplak ücrete; yol, yemek, düzenli ikramiye ve prim, yakacak yardımı gibi para veya parayla ölçülebilen, süreklilik taşıyan ödemelerin aylık karşılığı eklenir. Fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti gibi arızi ödemeler bu tutara dahil edilmez.
Kıdem tazminatı tavanı
Bir yıllık çalışma karşılığı ödenecek tutar, sözleşmenin sona erdiği tarihte geçerli olan kıdem tazminatı tavanını aşamaz. Tavan her yıl Ocak ve Temmuz aylarında yeniden belirlenir. Araç, işten çıkış tarihindeki tavanı kendiliğinden uygular.
Kesintiler
Kıdem tazminatından gelir vergisi ve sigorta primi kesilmez; yalnızca damga vergisi kesilir.
Hangi hâllerde kıdem tazminatı alınır?
- İşverenin, işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı dışındaki bir nedenle sözleşmeyi feshetmesi
- İşçinin haklı nedenle (ücretin ödenmemesi, sağlık nedenleri vb.) sözleşmeyi feshetmesi
- Askerlik, emeklilik veya yaş dışındaki emeklilik koşullarının tamamlanması
- Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması
- İşçinin ölümü